A Real Pain

Jesse Eisenberg levert met A Real Pain een trefzekere tweede film af die je niet wegzet met een simpele lach of traan. Het is een subtiel gebalanceerd portret van twee neven die - op verzoek van hun overleden oma - samen naar Polen reizen, in een poging haar verleden te begrijpen en hun eigen band te herijken. Eisenberg schittert niet alleen als regisseur en scenarist, maar ook in de hoofdrol van David Kaplan, tegenover een ongefilterde, fel realistische Kieran Culkin als zijn neef Benji. De film, opgenomen in samenwerking met Polen en met een budget van slechts drie miljoen dollar, wist wereldwijd al bijna vijfentwintig miljoen op te brengen. En dat is niet zonder reden. 

David en Benji zijn vanaf de eerste scène op elkaar aangewezen, en juist daarin schuilt de kracht van de film. David, strak in de planning, overgeorganiseerd, wil grip houden, terwijl Benji van het type is dat warme yoghurt uit zijn jaszak aanbiedt als ontbijt. Ze botsen op alles, van marihuana op zak hebben tot het ontbreken van zingeving. En toch is hun relatie er één van diepe genegenheid, gehard door gedeelde herinneringen en stille trauma's. 

Wat opvalt is hoe goed Eisenberg als regisseur snapt dat het kleine het grote draagt. Een scène waarin Benji zijn neef midden in de nacht meesleurt om een joint op een Pools dak te roken, eindigt in een fluisterzachte bekentenis: "Jij bent een geweldige vent in het lijf van iemand die altijd haast heeft." Zulke momenten komen hard aan, juist omdat ze in de luwte gebeuren. Geen dramatische uithalen, maar gesprekken over voeten die lijken op die van oma, over heimwee naar niets specifieks, over hoe het voelt om je familie te zijn kwijtgeraakt, ook al zit die recht tegenover je. 

De film is niet bang voor ongemak. Op een treinreis door Polen komt Benji tot een uitbarsting over privilege en historische ironie die confronterend is, pijnlijk eerlijk, en tegelijk pijnlijk herkenbaar. Culkins spel hier is meesterlijk: ontwapenend, bitter, en nooit gespeeld. Zijn performance werd terecht bekroond met een BAFTA, Golden Globe én een Oscar. David probeert ondertussen in alle stilte controle te houden, maar raakt zichtbaar ontwricht. Hun wisselwerking is een van de meest authentieke die in jaren op het witte doek te zien was. 

Met A Real Pain toont Eisenberg zich een filmmaker met een scherpe blik voor intermenselijke verhoudingen, humor als verdedigingsmechanisme en pijn als brandstof voor reflectie. Dit is geen film die kant-en-klaar is, maar een die nog dagen natrilt. Een eerbetoon aan grootouders, schuldgevoelens, schaamte, liefde en de manier waarop familiegeschiedenis zich blijft opdringen - ook als je dacht dat je er vanaf was. 

Er zijn films die entertainen en films die iets met je doen. A Real Pain doet beide. En dat op een manier die zachtjes binnenkomt, en dan stevig blijft zitten.